GOŃCZY POLSKI to oficjalna (od 1983 r.) nazwa ostatniej, piątej rodzimej rasy, należącej do grupy psów myśliwskich - z uwagi na historyczne zawiłości odtwarzana od lat 80-tych XX wieku.

Psy gończe - jak wspomina w swych kronikach Gall Anonim, służyły do polowań już w średniowieczu. W XVII wieku żaden szanujący się polski dwór szlachecki nie mógł obyć się bez posiadanie sfory psów gończych.  W XIX wieku polscy myśliwi - w zależności od ukształtowania terenu i zwierzyny, na którą polowali odróżniali gończe od ogarów. Jednak powszechnie przyjęła się dla nich nazwa OGARY (typ lekki - średni).

Na długo przed II wojną światowa hodował je również płk Józef Pawłusiewicz, podobnie jak jego ojciec i dziadek (zapaleni myśliwi). Były to psy używane głównie do polowania, ale również do pilnowania obejścia. Zawsze były to psy doskonałe użytkowo ale też nie zawsze ostre w stosunku do obcych. Psy (ogary) płk Pawłusiewicza należały do mniejszych, lżejszych i ciemniejszych, o umaszczeniu czarnym podpalanym, u których kolor czarny zawsze zachodził na głowę.

Druga wojna światowa i burzliwe czasy powojenne wyniszczyły w Polsce również psy.
W Polsce - po wojnie, hodowlą polskich psów gończych zajął się wspomniany już  płk inż. Józef Pawłusiewicz oraz płk Piotr Kartawik. Płk Pawłusiewicz swoja hodowlę psów gończych oparł na psach odziedziczonych po swoim ojcu oraz ocalałych na polskich ziemiach z zawieruchy wojennej egzemplarzach, które sam wyszukiwal, głównie na terenach Polski południowej (głownie w Bieszczadach i Podkarpaciu). Zaczął je hodować pod nazwą Ogar Polski z przydomkiem "z Karpat".  Płk Piotr Kartawik swoją hodowlę ogarów oparł na psach sprowadzonych ze swojego rodzinnego majątku na Białorusi (Kresy Wschodnie). Psy (ogary) płk Kartawika były większe, cięższe, mocniejszej budowy, zazwyczaj o umaszczeniu czaprakowym.
W czasie gdy populacja ogarów typu Pawłusiewicza była dość liczna (były już psy posiadające wpis do PKR), opracowano wzorzec rasy OGAR POLSKI - wpisany do rejestru FCI w 1966 r. - na podstawie psów pochodzących z Kresów Wschodnich tj. ogarów płk Piotra Kartawika.

Z chwilą zatwierdzenie powyższego wzorca, ogary płk Pawłusiewicza (obecna nazwa GOŃCZY POLSKI)  nie mieściły się we wzorcu, na wystawach były dyskwalifikowane (!) i na wiele, wiele lat zostały zepchnięte do roli psów nierasowych. Cały wysiłek hodowlany płk Pawłusiewicza poszedł na marne!
Na szczęście (!) psy w typie "ogarów Pawłusiewicza" uratowały doskonale cechy użytkowe (ogromna wytrzymałość, ciętość, zwinność, brawurowa odwaga połączona z roztropnością, podatność na tresurę - krótko mówiąc skuteczność dzikarzy i tropowców), wykorzystywane przez myśliwych. Tak więc, hodowano je wyłącznie w celach użytkowych i nie przywiązywano wagi do prowadzenia jakiejkolwiek dokumentacji.

Po śmierci płk Pawłusiewicza (w 1978 r.) - uznając obie grupy za jedną rasę - zezwolono na krzyżowanie OGARÓW POLSKICH z ogarami płk Pawłusiewicza. Gdy okazało się, że krzyżowanie nie odnosi pożądanych efektów, Związek Kynologiczny podjął decyzję (w 1983 r.) o otwarciu odrębnej księgi wstępnej dla "ogarów Pawłusiewicza" pod nazwą GOŃCZY POLSKI.  Od tej chwili rozpoczęła się ponownie żmudna praca hodowlana, polegająca na przekrzyżowanie pozostałości psów z hodowli Pawłusiewicza z psami użytkowymi z terenów podgórskich (zwłaszcza z Bukowiny Tatrzańskiej), co  pozwoliło utrwalić i wzmocnić typ gończego polskiego.

Jako pierwsze do księgi wstępnej zostały wpisane m.in: GAMA (KW.T-1/83/GP - wł. Jerzy Zwierzyński), MERA (KW.T-2/83/GP - wł. Ewa Danielska), a także  AMI (KW.T-4/83/GP - wł. Jan Głód). GAMA dała początek hodowli z Bukowiny Tatrzańskiej, zaś MERA hodowli z Gorczańskiego Sioła. W tym czasie powstały również takie hodowle jak: z Olczańskiego Wierchu, Leśna Zgraja,  z Kongresówki. Do jednych z najstarszych i czynnie działających do chwili obecnej hodowli bez wątpienia można zaliczyć hodowle Inny Świat (Dariusza Kołuckiego) i Cnotliwy Nos (Wojciecha Machaja).

Odtwarzać rasę unikając zinbredowania (bliskiego pokrewieństwa) z zaledwie kilku zarejestrowanych egzemplarzy jest bardzo trudno. Tak więc, jedni hodowcy ściśle przestrzegali wymagań formalno-prawnych, stosowali metodę inbredowania, szybciej uzyskiwali wpis PKR, zaś inni - mając na uwadze dobro rasy, przetrwanie walorów użytkowych - łączyli psy już zarejestrowane i spełniające wszelkie wymagania hodowlano-formalne z wyszukiwanymi egzemplarzami psów w typie gończych polskich, o doskonałych walorach użytkowych (zwłaszcza w Bieszczadach i na Podkarpaciu), ale nie zarejestrowanymi w Związku Kynologicznym i nie spełniającymi wymagań formalnych np. właściciel nie był członkiem Związku Kynologicznego lub pies posiadał tylko metrykę. W takich przypadkach pochodzenie tego rodzaju potomstwa traktowane było przez Związek Kynologiczny jako NN, a miot uzyskiwał wpis KW. Nie zależnie od przyjętej metody hodowlanej, dzięki takim hodowcą - zapaleńcom zawdzięczamy obecną populację gończego polskiego.

Pierwsze psy rodowodowe tej rasy przyszły na świat dopiero w 1989 roku w hodowli z Cisówki. Był to miot po PROCIE z Kazimierzowa i RAFIE z Kongresówki, wśród których pies o imieniu PROT jako pierwszy przedstawiciel tej rasy uzyskał championat.

Obecnie,  wspaniała osobowość, cechy charakteru oraz uroda i olbrzymie walory użytkowe gończego polskiego, znajduje coraz większe uznanie. Z roku na rok ich populacja wzrasta (w ZKwP jest zarejestrowanych około 450 egzemplarzy). Coraz częściej (i liczniej) można ich spotkać na wystawach psów rasowych i innych imprezach kynologicznych, na których prezentowane są przez  swoich właścicieli - pasjonatów, których - na szczęście ! -  z roku na rok przybywa. Wszyscy wierzymy w to, że już niedługo doczekamy się ich rejestracji w FCI, a tym samym będziemy mieli możliwość pokazania tej przepięknej polskiej rasy nie tylko w kraju, ale i za granicą!

Ponieważ GOŃCZE POLSKIE są cząstką naszej polskiej kultury, zasługują nie tylko na ochronę, ale również na zainteresowanie i popularyzacje na całym świecie! Dobrze byłoby aby przysłowie "cudze chwalicie, swego nie znacie" w tym przypadku nie miało racji bytu.

dodaj komentarz

42 komentarzy
		McbYcRlhMXZWAr [1]	2010-06-02 22:02
		gq4VzK rklbxlclgjxr, [url=http://nonpccqpbfxs.com ...	NqNGVvimUqAR
		HsWIEqtq [1]	2010-02-16 00:10
		FEHsPf ddqdjggnwhgg, [url=http://xtjgwnkvvtib.com ...	vmSDAGXLRqobKpMkOLX
		niektórzy wiedzą więcej [1]	2009-11-21 16:59
		Zadufani w sobie nuworysze zwykle są najmądrzejsi. ...	Wojciech Pośpiech
		GP mit psa [1]	2009-09-20 20:26
		to co jest napisane to kłamstwo......%d%amała podp ...	Łukasz Smolnik
		goD [0]	2009-08-05 21:08
		bardzo podoba mi sie ta raso nie ma ladniejszych p ...	andi1
		vsvs [5]	2008-05-26 10:28
		kurwa to się nie nadaje do przeczytania wy skurwys ...	popierdoleniec
		problem z psem [8]	2007-07-23 12:28
		Witam wszystkich, mam nadzieje że ktoś mi pomoże.. ...	rumi
		fanka gonczego polskiego [1]	2006-12-30 12:43
		swietna rasa posiadalam takiego psa trzynascie wsp ...	edyta
		Kupie psa [0]	2006-12-26 20:44
		Kupie psa tej rasy po polujących rodzicach za cenę ...	myśliwy
		A to powinien być snobizm.... :) [2]	2006-10-25 22:50
		Piękne psy! Mam nadzieję, że nikt mnie nie zlinczu ...	anka
		Gończy polski [0]	2006-07-12 10:49
		Przez 10 lat miałam wspaniała suczkę rasy Gończy P ...	asiaartwik@interia.p
		koty [0]	2005-11-20 13:14
		do kitu	ziom
		historia rasy [1]	2005-11-04 08:58
		Po Procie z Kaźmierowa i Rafie z Kongresówki nie P ...	tskowronek
		goncze moja miłość [2]	2005-08-04 21:29
		mam znajde rudy podobny do gończych bardzo pies 59 ...	mariola
		gończy polski jako zabytek kultury [4]	2005-07-28 13:24
		popieram w całej rozciągłości tematu, to piękna mą ...	Beata